Առևտրավարկային ծառայություններ
Համագործակցության սկիզբ
Առևտրավարկային ծառայությունները տրամադրվում են հիմնականում ներմուծմամբ, արտադրությամբ և առևտրով զբաղվող առնվազն 2-3 տարի գործող ՀՀ ռեզիդենտ ընկերություններին: Ծառայությունների տրամադրումը սահմանափակված է նոր հիմնադրված ընկերությունների համար, անբարենպաստ ֆինանսական իրավիճակում գտնվող, ոչ բավարար և ցածր իրացվելիությամբ ապահովություն, ինչպես նաև ոչ վստահելի վարկային պատմություն ունեցող ընկերությունների համար: Այնուհանդերձ, բացառության կարգով բանկը կարող է վարկավորել նաև նոր հիմնադրված ընկերությանը, եթե այն ներկայացնի բավականաչափ մրցունակ և իրատեսական գործարար ծրագիր, որի ֆինանսական հոսքերի կանխատեսումները հստակ հիմնավորված են և իրատեսական:
Բանկը կարող է ֆինանսավորել նաև տնտեսվարող սուբյեկտների կողմից նոր գույքի ձեռքբերումը և/կամ շինարարության հետ կապված ծախսերը: Այդ դեպքում վարկային ծառայության միջոցով ձեռք բերվող գույքի և/ կամ շինարարության ընդհանուր արժեքի առնվազն 30%-ը պետք է վճարվի հաճախորդի միջոցներից: Այնուամենայնիվ, բանկն իր հայեցողությամբ կարող է սահմանել նշված հարաբերակցության այլ մակարդակ:
Բանկը վարկային ծառայությունների տրամադրման գործընթացում ղեկավարվում է իր ներքին վարկային քաղաքականությամբ: Հիմնական որոշիչ գործոններ են հանդիսանում ներկայացված ֆինանսական հաշվետվությունները և դրանց հիման վրա կատարված վերլուծության արդյունքները, ինչպես նաև բանկի ընթացակարգին համաձայն բավարար գրավի առկայությունը և վարկային մաքուր պատմությունը առնվազն գործող վարկերի գծով:
Ընկերության կողմից պահանջվող փաստաթղթերի լիարժեք ներկայացման դեպքում ընկերության վարկային հայտի վերաբերյալ որոշումը կայացվում է առնվազն 3-4 շաբաթվա ընթացքում: Նշված ժամանակահատվածը ներառում է վարկային փաթեթի ամբողջական պատրաստման աշխատանքները: Բանկը իր որոշման վերաբերյալ հաճախորդին տեղեկացնում է անմիջապես որոշումը կայացնելուց հետո: Վարկային պայմանագիրը կնքվում է վարկի ձևակերպման համար բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերի ներկայացումից հետո 2-3 օրվա ընթացքում: Վարկային ծառայությունը, որպես կանոն, տրամադրվում է գրավի իրավունքի գրանցումը հավաստող փաստաթուղթը բանկ ներկայացնելուց հետո՝ 1-2 աշխատանքային օրվա ընթացքում:
Առևտրա-վարկային ծառայությունների տեսակները և այլ պայմանները
Առևտրա-վարկային ծառայությունների տեսակները
Բանկը տրամադրում է հետևյալ վարկային ծառայությունները.
- Ժամկետային վարկ՝ երկարաժամկետ գործարքներ ֆինանսավորելու համար (օրինակ՝ հիմնական միջոների ձեռք բերում):
- Վարկային գիծ՝ շրջանառու միջոցների ֆինանսավորման կարճաժամկետ և միջին ժամկետայնության կարիքների համար: Ընդ որում, վարկային գծի տեսակներն են.
- նվազող սահմանաչափով վարկային գիծ,
- վերականգնվող վարկային գիծ,
- 6-12 ամիս ֆինանսավորման սխեմայով վարկային գիծ:
- Օվերդրաֆտ (վերականգնվող վարկային գիծ)՝ շրջանառու միջոցների ֆինանսավորման կարճաժամկետ կարիքների համար:
Բանկն իրականացնում է նաև միջազգային առևտրի ֆինանսավորում, հետևյալ գործիքների միջոցով.
- Բանկային երաշխիք,
- Ակրեդիտիվ (վարկային նամակ):
Պայմանները
Ձեռնարկատիրական վարկավորման ծառայությունների համար Բիբլոս Բանկ Արմենիա ՓԲԸ-ն սահմանում է հետևյալ պայմանները*.
| Ծառայության տեսակ | Գումարը (ՀՀ դրամ) | Տոկոսադրույք | Ժամկետ |
| Միջին ձեռնարկությունների վարկ | 40,000,000- ից մինչև 100,000,000 | 15%-20 % | Մինչև 5 տարի |
| Կորպորատիվ վարկ | 100,000,000-ից ավել | 14%-18% | Մինչև 5 տարի |
| Ծառայության տեսակ |
Գումարը (ԱՄՆ դոլար) | Գումարը (Եվրո) | Տոկոսադրույք | Ժամկետ |
| Միջին ձեռնարկությունների վարկ | 100,000- ից մինչև 250,000 | 75,000- ից մինչև 200,000 | 15%-20 % | Մինչև 5 տարի |
| Կորպորատիվ վարկ |
250,000-ից ավել | 200,000-ից ավել | 13%-18% | Մինչև 5 տարի |
*Հաշվի առնելով հաճախորդի գործունեության առանձնահատկությունները, ֆինանսական կարիքները, ֆինանսական վիճակը և կանխատեսվող զարգացումները, բանկը կարող է առևտրա- վարկային ծառայությունները տրամադրել վերոնշյալից տարբերվող պայմաններով:
Բանկը առևտրա-վարկային ծառայությունները տրամադրում է նաև փոփոխվող ( լողացող) տոկոսադրույքով: Այս պարագայում տոկոսադրույքը սահմանվում է որպես հենքային տոկոսադրույքի և ֆիքսված մարժայի գումար:
| Ծառայության տեսակ | Հենքային տոկոսադրույք | Ֆիքսվող մարժայի միջակայք |
| ՀՀ դրամով կորպորատիվ վարկ | ՀՀ ԿԲ Ռեպո տոկոսադրույք | 9%-13% |
| Արտարժույթով կորպորատիվ վարկ | 1 տարվա ԼԻԲՈՐ կամ 1 տարվա ԵվրոԼԻԲՈՐ | 11.75%-16.75% |
| ՀՀ դրամով միջին ձեռնարկությունների վարկ | ՀՀ ԿԲ Ռեպո տոկոսադրույք | 10%-15% |
| Արտարժույթով միջին ձեռնարկությունների վարկ | 1 տարվա ԼԻԲՈՐ կամ 1 տարվա ԵվրոԼԻԲՈՐ | 13.75%-18.75 |
Վարկի և վարկային գծի համար կարող է նախատեսվել արտոնյալ ժամկետ՝ 1-12 ամիս ժամկետով: Այնուամենայնիվ, բանկն իր հայեցողությամբ կարող է սահմանել այլ ժամկետ:
Վարկային գծի չօգտագործված մասի նկատմամբ հաշվարկվում են տոկոսներ՝ տարեկան 0.5-3% դրույքաչափով, ընդ որում առևտրա-վարկային ծառայության պայմանագրով սահմանված օգտագործման նվազագույն սահմանաչափն ապահովելու դեպքում նշված տոկոսադրույքը կարող է դառնալ 0%:
Սահմանաչափը
Բանկի կողմից տրամադրվող առևտրա-վարկային ծառայությունների գումարի նվազագույն սահմանաչափը 40 մլն ՀՀ դրամ է, իսկ առավելագույնը՝ ՀՀ ԿԲ խորհրդի կողմից հաստատած Կանոնակարգ 2-ով սահմանված մեկ փոխառուի գծով բանկի ռիսկի առավելագույն թույլատրելի սահմանաչափին համապատասխանող գումարը (բանկի ընդհանուր կապիտալի 20%-ի չափով):
Ժամկետը
Ծառայությունները տրամադրվում են նվազագույնը 1 ամիս, իսկ առավելագույնը՝ 5-6 տարի ժամկետով, ընդ որում այն պետք է համապատասխանի վարկի նպատակի և ընկերության ներքին ֆինանսական հոսքերին: Ծառայությունների տրամադրման ժամկետը կարող է փոփոխվել կախված հաճախորդի՝ բանկում ունեցած պատմությունից, ինչպես նաև հաճախորդի գործունեության ոլորտի և շուկայական փոփոխությունների նկատմամբ վարկավորման պայմանների ճկունությունից:
Ապահովությունը
Տրամադրվող առևտրավարային ծառայությունները պետք է ապահովված լինեն համապատասխան ապահովման միջոցներով: Վերջինս որոշիչ դեր չի խաղում վարկավորման վերաբերյալ որոշում կայացնելու համար, սակայն հանդիսանում է պարտադիր պայման: Որպես ապահովություն բանկն ընդունում է հետևյալը.
- դրամական միջոցների (այդ թվում՝ ժամկետային ավանդի) գրավ,
- բանկային երաշխիքներ,
- ՀՀ-ի տարածքում գտնվող բնակելի կամ առևտրային նշանակության անշարժ գույքի գրավ:
Որպես լրացուցիչ ապահովություն կարող է հանդիսանալ այլ հիմնական միջոցների (սարքավորումներ, տրանսպորտային միջոցներ և այլն), ինչպես նաև ապրանքանյութական մնացորդի (շրջանառության մեջ գտնվող ապրանքների) գրավը: Որպես կանոն բանկը պահանջում է նաև ընկերության սեփականատերերի (մասնակիցների, բաժնետերերի, փայատերերի) անձնական երաշխավորությունները:
ՙՎարկ - գրավ՚ հարաբերակցությունը նոր հաճախորդի համար կարող է հասնել մինչև 60%: Հետագայում, հաճախորդի հետ առնվազն մեկ տարի աշխատելուց հետո հարաբերակցության նշված մակարդակը կարող է աճել: Այնուամենայնիվ, բանկն իր հայեցողությամբ կարող է սահմանել նշված հարաբերակցության ավելի բարձր մակարդակ:
Գրավի առարկաները պետք է գնահատվեն բանկի կողմից նշված անկախ գնահատողների կողմից:
Արժույթը
Առևտրա-վարկային ծառայությունները տրամադրվում են ՀՀ դրամով, ԱՄՆ դոլարով, Եվրոյով: Եթե վարկային ծառայությունը տրամադրվել է արտարժույթով, արտարժույթի փոխարժեքի փոփոխման դեպքում հաճախորդն է կրում դրանից բխող հնարավոր անբարենպաստ հետևանքները: Օրինակ՝ ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ ՀՀ դրամի արժեզրկման դեպքում հաճախորդը վարկը մարում է դրամային արտահայտությամբ ավելի մեծ գումարով:
Այլ պայմաններ
Վարկային ծառայությունների գումարները տրամադրվում են անկանխիկ: Վարկային ծառայության տրամադրման օրը վարկային ծառայության գումարը հաճախորդին փաստացի տրամադրելու օրն է: Պայմանագրով նախատեսված տոկոսագումարները հաճախորդը վճարում է վարկի գումարի փաստացի օգտագործած ժամանակահատվածի համար:
Վարկային ծառայության մայր գումարի մարումներն իրականացվում են պայմանագրով սահմանված ժամանակացույցի համաձայն. արտոնյալ ժամկետի բացակայության դեպքում՝ ամսական, իսկ օվերդրաֆտի դեպքում՝ պայմանագրի ժամկետի վերջում: Վարկային ծառայության մարման ժամանակացույցը պետք է համապատասխանի ծառայության նպատակին և ընկերության ներքին ֆինանսական հոսքերին, և պետք է սահմանվի ելնելով բիզնեսի առևտրային ցիկլի առանձնահատկություններից:
Տոկոսագումարների մարումներն ամսական են: Եթե վարկային ծառայության մայր գումարի կամ տոկոսագումարների մարումների օրը ոչ աշխատանքային օր է, ապա մարումը կատարվում է դրան հաջորդող առաջին աշխատանքային օրը: Ընդ որում, առաջին հերթին մարվում են տույժերն ու տոկոսագումարները, որից հետո՝ վարկի գումարը:
Տոկոսները հաշվարկվում են վարկային ծառայության գումարի փաստացի մնացորդի նկատմամբ, օրական, 365 օր օրացուցային տարվա հաշվարկով:
(Տոկոսադրույք*վարկի մնացորդ տվյալ օրվա դրությամբ)
Մեկ օրվա տոկոսագումար =_____________________________________________________
(365*100)
ՕՐԻՆԱԿ՝
Տոկոսադրույք՝ 17%,
Վարկի մնացորդ տվյալ օրվա դրությամբ՝ 20,000,000 ՀՀ դրամ
Մեկ ամսվա օրերի քանակ՝ 30 օր
(17 * 20,000,000 ՀՀ դրամ)
Մեկ օրվա տոկոսագումար = _____________________________= 9,315 ՀՀ դրամ
(365 * 100)
Մեկ ամսվա տոկոսագումար = 9,315 ՀՀ դրամ * 30 օր = 279,450 ՀՀ դրամ
Բանկն իրավունք ունի վարկային ծառայության պայմանագրի կնքման պահից 3 կամ 6 ամիսը մեկ անգամ վերանայել վարկի նկատմամբ հաշվարկվող տոկոսադրույքը հիմք ընդունելով ձեռնարկատիրական վարկավորման շուկայում կիրառվող միջին տոկոսադրույքը, միակողմանի փոփոխել այն՝ այդ մասին առնվազն մեկ ամիս առաջ hաճախորդին գրավոր ծանուցելով: Գրավոր ծանուցումը հիմք է ծանուցմամբ սահմանված ժամկետից փոփոխված տոկոսադրույքը կիրառելու համար:
Հաճախորդի ծախսերը
Վարկային ծառայության տրամադրման հետ կապված բոլոր ծախսերը կատարվում են հաճախորդի հաշվին: Այդ ծախսերը ներառում են գրավադրվող գույքի գնահատման հետ կապված ծախսերը (գնահատման հաշվետվություն և այլն), գրավի պայմանագրի կնքման հետ կապված ծախսերը, (սահամանափակումների վերաբերյալ միասնական տեղեկանքի, պետական ռեգիստրի կողմից տրվող տեղեկանքի, գրավի պայմանագրերի նոտարական վավերացման, գրավի իրավունքի պետական գրանցման վճարները և այլն), ինչպես նաև անհրաժեշտության դեպքում գրավադրված գույքի ապահովագրության վճարները:
Վարկային վերլուծության, ինչպես նաև վարկի տրամադրման գործընթացում առաջացած բոլոր չնախատեսված ծախսերի մասին հաճախորդը տեղեկացվում է նախապես:
Բանկը գանձում է հաճախորդից վարկային հաշվի սպասարկման միանգամյա և տարեկան վճարներ՝ համաձայն ստորև ներկյացվածի՝
| Ծառայության տեսակ | Գումարը (ՀՀ դրամ) | Գումարը (ԱՄՆ դոլար) | Գումարը (Եվրո) | Վարկային հաշվի սպասարկման միանգամյա վճար | Վարկային հաշվի սպասարկման տարեկան վճար |
| Միջին ձեռնարկությունների վարկ | 40,000,000- ից մինչև 100,000,000 | 100,000- ից մինչև 250,000 | 75,000- ից մինչև 200,000 | 200,000 ՀՀ դրամ | 100,000 ՀՀ դրամ |
| Կորպորատիվ վարկ | 100,000,000-ից ավել | 250,000-ից ավել | 200,000-ից ավել | տրամադրվող գումարի 0,3 %-ի չափով նվազագույնը 300,000 ՀՀ դրամ, առավելագույնը 900,000 ՀՀ դրամ | 200,000 ՀՀ դրամ |
Տույժերը և տուգանքները
Վարկի գումարի կամ դրա համապատասխան մասի, ինչպես նաև տոկոսագումարի մարումների կետանցման դեպքում այդ գումարներին հաշվարկվում է տույժ օրական 0.1 տոկոս չափով՝ յուրաքանչյուր ուշացված օրվա համար:
Վարկը ժամկետից շուտ մարելու դեպքում հաճախորդը բանկին վճարում է տույժ` վարկի չօգտագործված օրերի համար հաշվարկվելիք տոկոսագումարի 20% չափով:
Վարկային գիծը ժամկետից շուտ մարելու դեպքում հաճախորդը բանկին վճարում է տույժ` վարկային գծի սկզբնական գումարի մեկ ամսվա տոկոսագումարի չափով:
Պատասխանատվությունը
Եթե հաճախորդը պատշաճ կերպով և ժամանակին չմարի բանկի հանդեպ ունեցած պարտավորությունները, ապա բանկը կարող է ընդհանուր հիմունքներով դիմել դատարան և դատական կարգով բռնագանձում տարածել գրավադրված գույքի վրա, հետագայում իրացնել գրավադրված գույքը և ստացված գումարի հաշվին բավարարել իր պահանջները:
Եթե հաճախորդը պատշաճ կերպով և ժամանակին չմարի բանկի հանդեպ ունեցած պարտավորությունները, ապա համապատասխան տեղեկատվությունը գրանցվելու է ՀՀ ԿԲ վարկային ռեգիստրում:
Գրավադրված գույքի իրացումից ստացված գումարը պարտքը գերազանցելու դեպքում տարբերությունը վերադարձվում է գրավատուին, իսկ պահանջը ամբողջությամբ չբավարարելու դեպքում՝ պարտքի պակաս մարված մասը կմարվի պարտապանի այլ գույքի հաշվին:
» Պահանջվող փաստաթղթեր (RAR 25.8KB)
